Ik heb een exFAT SD-kaart/USB-stick die plotseling mijn bestanden niet meer toont nadat deze tussen Windows en een camera is gebruikt. Ik wil het gegevensverlies niet verergeren door de verkeerde hersteltool te gebruiken of deze te formatteren. Wat is de veiligste en meest betrouwbare methode voor exFAT-bestandsherstel voor SD-kaarten en USB-sticks?
Als dit een exFAT-SD-kaart of USB-stick is, is het belangrijkste dat je er meteen vanaf blijft. Dat heb ik op de harde manier geleerd nadat ik een camera-kaart van 128 GB had geformatteerd en dacht dat een heel weekend aan foto’s en video’s weg was. De herstel-app is belangrijk, maar wat je vóór het herstel doet is nog belangrijker.
Sla niets nieuws op de kaart op. Formatteer hem niet opnieuw. Voer er geen CHKDSK of reparatiehulpmiddelen op uit. Verwijderde of geformatteerde gegevens kunnen er nog steeds op staan, maar elke schrijfactie geeft het apparaat de kans om juist de bestanden die je terug wilt overschrijven.
Controleer eerst back-ups, uiteraard. In mijn geval was die er niet, dus ben ik meteen naar herstelsoftware gegaan. Ik heb Disk Drill gebruikt, en die kreeg bijna alles terug.
Het basisproces was vrij eenvoudig:
- Installeer Disk Drill op de computer, niet op de SD-kaart of USB-stick.
- Sluit de kaart aan met een kaartlezer.
- Selecteer het exFAT-apparaat en voer een scan uit. Universal Scan is meestal de optie die je wilt.
- Laat het proces voltooien en bekijk daarna eerst een voorbeeld van de bestanden voordat je ze herstelt.
- Sla de herstelde bestanden op de interne schijf van je computer op, niet terug op dezelfde kaart.
Het fijne is dat Disk Drill voor Windows je laat tot 100 MB gratis herstellen, zodat je in elk geval kunt bevestigen dat de bestanden herstelbaar zijn voordat je ergens voor betaalt.
Een functie waar ik op zou letten is schijfkopie maken. Als de kaart of USB-stick kuren vertoont, zoals wegvallen, extreem traag lezen of onregelmatig verschijnen, blijf het originele apparaat dan niet belasten met scan na scan. Maak eerst een schijfkopie en scan daarna de kopie. Dat is veiliger voor falende media en geeft je meer ruimte om opnieuw te proberen als er iets misgaat.
Voor verwijderde camerabeelden, vooral van drones, DSLR’s, systeemcamera’s, GoPro’s of dashcams, heeft Disk Drill ook Advanced Camera Recovery (ACR). Ik had het zelf niet echt nodig omdat mijn geval vooral foto’s betrof, maar het is het proberen waard als je MP4-, MOV- of andere videobestanden mist. Standaardscans kunnen gefragmenteerde video missen.
Als Disk Drill niet vindt wat je nodig hebt, is TestDisk een andere optie. Het is gratis, maar technischer en beter voor partitieproblemen dan voor eenvoudig herstel van verwijderde bestanden.
Ik zou doe-het-zelfherstel vermijden als het apparaat er fysiek slecht uitziet. Als het op geen enkele computer verschijnt, steeds de verbinding verbreekt, ongewoon heet wordt of zichtbare schade heeft, stop dan met proberen. Meer pogingen kunnen het herstel moeilijker maken. Een recoverylab is dan meestal de betere route. Veel labs beoordelen het gratis, al kan het daadwerkelijke herstel afhankelijk van de schade al snel een paar honderd dollar of meer kosten.
Als het alleen om logisch gegevensverlies gaat, zoals verwijdering of formatteren, heb je een redelijke kans. Stop met het apparaat te gebruiken, herstel naar een andere schijf en denk pas aan reparaties nadat je bestanden veilig zijn. Dat was hetgene wat mij heeft gered.
Laat Windows de kaart niet initialiseren, formatteren of scannen en herstellen alleen omdat er een behulpzaam ogend venster verschijnt. Daar veranderen mensen een herstelbaar exFAT-probleem in een puinhoop. @mikeappsreviewer heeft gelijk over het scannen van een image als het apparaat kuren vertoont, maar ik zou het eerst nog eenvoudiger aanpakken: probeer een andere kaartlezer of USB-poort en maak daarna een volledige image van de kaart/schijf voordat je herstel uitvoert. Scan vervolgens de image met een degelijk hulpmiddel waar je vertrouwd mee bent. Disk Drill is prima als het een voorbeeld van je bestanden laat zien vóór herstel, maar beoordeel geen enkel hulpmiddel alleen op bestandsnamen, vooral niet bij camerakaarten. Open een paar voorbeelden, herstel naar je computer of een andere schijf, en formatteer de SD-kaart pas opnieuw nadat je zeker weet dat de herstelde bestanden echt bruikbaar zijn.
Of de kaart de juiste capaciteit toont, is belangrijker dan op welke herstelknop je klikt. Als een kaart van 128 GB als 128 GB wordt weergegeven maar de map leeg is, RAW is of vraagt om geformatteerd te worden, dan is dat meestal een normale situatie voor softwarematig herstel. Als deze wordt weergegeven als 0 bytes, 31 MB, een vreemd piepklein formaat, of steeds verdwijnt uit Schijfbeheer, stop dan met testen alsof het een normaal geval van verwijderde bestanden is. Op dat moment kunnen de lezer, controller of NAND het probleem zijn, en herhaalde scans kunnen de resterende leesbare tijd alleen maar verspillen.
Ik ben het eens met het advies om CHKDSK niet uit te voeren en niet te formatteren, maar ik zou voorzichtig zijn met scannen via de camera zelf. Gebruik een eenvoudige USB-kaartlezer als het een SD-kaart is. Camera’s stellen opslag soms op vreemde manieren beschikbaar, en je wilt dat de computer het blokapparaat indien mogelijk direct ziet. Voor een USB-stick sluit je die beter rechtstreeks op de computer aan dan via een hub als deze zich onstabiel gedraagt.
Voor de daadwerkelijke herstelmethode zou mijn volgorde zijn: bevestig dat de grootte er goed uitziet, maak een image als het apparaat ook maar een beetje instabiel is, en scan daarna de image met herstelsoftware. Disk Drill is hiervoor prima als het een voorbeeld kan tonen van de bestanden die je belangrijk vindt, maar de voorbeeldweergave is belangrijker dan het aantal scanresultaten. Dat een hulpmiddel zegt dat het 40.000 bestanden heeft gevonden, betekent niet veel als de herstelde foto’s half grijs zijn of de video’s niet afspelen. Sla een klein voorbeeld op naar een andere schijf, open het en beslis dan of het de moeite waard is om door te gaan. Pas daarna zou ik de kaart opnieuw formatteren, en ik zou deze niet opnieuw gebruiken voor iets belangrijks als die al is begonnen met plotseling verdwijnen.
Verwacht wat rommel, zelfs wanneer het herstel werkt, vooral met exFAT op cameramedia. Mogelijk krijg je de foto’s terug, maar raak je de mapstructuur, originele namen of sommige videoclips kwijt als de bestandstabel beschadigd is. Daarom zou ik “alle bestanden hersteld” niet als doel zien. Het doel is dat de belangrijke bestanden normaal openen nadat ze ergens veilig naartoe zijn gekopieerd.
De beste methode is saai: zet de kaart op alleen-lezen als dat kan, maak er een image van en werk daarna vanaf die image. Voor SD-kaarten is het kleine vergrendellipje geen perfecte bescherming, maar ik zou het toch gebruiken. Voor USB-sticks heb je die luxe niet echt, dus wees extra voorzichtig dat Windows er niets naar schrijft. Zelfs het openen in Verkenner kan soms rommel- of metadatabestanden aanmaken, afhankelijk van de configuratie. Ik zou vermijden de schijf überhaupt te bekijken totdat de image is gemaakt.
Disk Drill is een redelijke eerste stap als je een normale interface en voorbeelden wilt, maar ik zou het originele apparaat niet blijven herscannen met verschillende instellingen alleen omdat het eerste resultaat onvolledig lijkt. Scan de kloon of image. Als Disk Drill voorbeelden vindt die probleemloos openen, herstel die dan naar een andere schijf. Als het vooral algemene bestandsfragmenten zonder namen vindt, betekent dat niet dat het heeft gefaald; het kan betekenen dat de exFAT-mapinformatie weg is en dat je bent aangewezen op herstel op basis van bestandssignaturen. Dat is nog steeds nuttig voor JPEG’s en sommige RAW-bestanden, maar minder prettig voor lange gefragmenteerde video’s.
Nadat de bestanden zijn gekopieerd, moet je de oude kaart niet repareren en haar vervolgens weer vertrouwen. Een kaart die willekeurig een exFAT-volume verliest na verplaatsing tussen een camera en Windows is goedkoop vergeleken met de tijd die nodig is om die te herstellen. Formatteer pas opnieuw na het herstel, test haar eventueel als je wilt en gebruik haar daarna niet meer voor iets belangrijks.